Arman en Ilva
Khing & Hartog van Banda
Brabantia Nostra; circa 60 pl.; harde kaft; zwart-wit

Een van de belangrijkste realistische tekenaars uit de Nederlandse striphistorie is Thé Tjong Khing. Deze kwalifikatie dankt hij vooral aan de superieure wijze waarop hij gezichtsexpressies weet weer te geven. De strips waarin hij de gelegenheid kreeg deze kwaliteit funktioneel en in dienst van het verhaal ten toon te spreiden, behoren dan ook zonder uitzondering tot zijn beste werk.
Hoogtepunt binnen zijn oeuvre is daarom de strip Arman en Ilva. Tekstschrijver Lo Hartog van Banda heeft zich voor deze serie ingespannen om zijn scenario's geheel aan Khings kwaliteiten aan te passen en daarnaast toch een goed verhaal te vertellen. Hij is daar uitstekend in geslaagd.
De serie beschrijft de avonturen van Arman en Ilva ergens in de toekomst. De reden daarvoor was vooral dat Khing een hekel had aan auto's tekenen. Het tijdperk waarin beide hoofdpersonen leven is echter van secundair belang. In wezen draaien de verhalen steeds weer om menselijke emoties. De gebeurtenissen zijn enkel het vehikel voor de gemoedstoestand van de stripacteurs. Zowel in de tekst als in de tekeningen wordt de nadruk op de individuen gelegd. Mensenmassa's komen betrekkelijk weinig voor en bevinden zich dan praktisch altijd op de achtergrond. Middels houdingen, gebaren en vooral gelaatsuitdrukkingen doet Thé Tjong Khing op superieure wijze verslag van de innerlijke wereld. Hoewel in de verhalen over het algemeen weinig fysieke aktie is te zien, vervelen ze daardoor nooit.

Het vakmanschap en de souplesse van Hartog van Banda speelt daarbij een niet te onderschatten rol. Het verloop werd steeds in nauw overleg tussen tekenaar en scenarist vastgesteld. De wisselwerking voerde daarbij zo ver dat Hartog van Banda dialogen vaak nog veranderde (of gedeeltelijk wegliet) naar aanleiding van Khings tekeningen.

Het zal duidelijk zijn dat in een dergelijke opzet van doorsnee striphelden geen sprake is. Beide hoofdpersonen zijn dikwijls drukker met elkaar dan met wat er om hen heen gebeurt. Gevolg is dan ook dat gebeurtenissen in veel gevallen niet of nauwelijks beïnvloed worden door hun daadwerkelijk ingrijpen.
Deze onconventionele benadering van het stripverhaal door een tekenaar en een scenarist die elk op zijn eigen gebied tot een van de groten in de Nederlandse striphistorie mogen worden gerekend, zorgt er voor dat Arman en Ilva de tand des tijds moeiteloos heeft doorstaan. De zestien verhalen, die oorspronkelijk als krantenstrip verschenen, zijn in zeven albums gebundeld.
Jef Nieuwenhuis