|
Barefoot Gen Oorlog is het thema van talloze boeken, films en strips. Alle verschijningsvormen van het oorlogvoeren door de eeuwen heen zijn inmiddels in al deze media talrijke keren de revue gepasseerd. Verhalen over de wreedheid van de oorlog en de mensonterende gevolgen van het geweld zijn echter veel minder dik gezaaid. In de Europese strip is het met name Tardi, die zich daar verschillende verhalen aan heeft gewijd. Tardi concentreert zich daarin vooral op de gewone soldaat, die het weerloze slachtoffer wordt van een waanzinnig militair apparaat. Aan de gevolgen van oorlogsgeweld voor gewone burgers wordt nog minder vaak aandacht besteed. Eén van de meest aangrijpende strips waarin dat wel gebeurt is van de Japanner Keiji Nakazawa.
Van zijn Barefoot Gen verschenen tot nu toe in Engelse vertaling twee pockets bij Penguin. Barefoot Gen is een persoonlijk verslag van het dagelijks leven in Hiroshima vlak voor het ontploffen van de atoombom en van de chaos die daarna volgde. De auteur heeft het indertijd als jongetje van zeven zelf meegemaakt. Een ooggetuigeverslag dus, waarin we in het eerste boek kennis maken met de familie van de jonge Gen (die model staat voor de auteur in zijn jonge jaren) en de problemen waarmee deze tijdens de oorlogsjaren te kampen krijgt. Op het moment dat je vertrouwd bent geraakt met de de familie en geboeid bent door Nakazawa's weergave van de toenmalige Japanse samenleving, valt de bom. Het eerste boek eindigt met de paniek van vlak na de explosie, de ingestorte gebouwen, de branden en de lijken. Dat is echter nog niets vergeleken met de gruwelen uit het tweede boek, The day after, dat vrijwel geheel is gevuld met de ellende van stralingslachtoffers die nog niet beseffen wat er met hen aan de hand is. Iedere auteur die de inhoud van dat tweede boek zou kunnen verzinnen, zou door ons beschuldigd worden van een zieke geest. Maar Nakazawa is niet ziek, althans niet geestelijk. Hij heeft het
meegemaakt; hij heeft het zien gebeuren. En in zijn strips moet hij
het kwijt. Die wetenschap en de omstandigheid dat Nakazawa geen effekten
gebruikt om emoties op te wekken, maar op een neutrale manier zijn herinneringen
op papier zet, maken de verschrikkingen die hij beschrijft bijna tastbaar.
En dat is precies de bedoeling van de auteur: Barefoot Gen is opgezet
als een ernstige waarschuwing voor het lijden dat onschuldige mensen
als gevolg van een oorlog wordt aangedaan. De indringendheid van Barefoot
Gen laat zich niet raden bij het alleen vluchtig doorbladeren van beide
pockets. Laat je niet weerhouden door de Japanse stijl van tekenen met
overdreven lichaamshoudingen en tot grimassen vertrokken gezichten:
Barefoot Gen behoort tot het meest integere en waardevolle dat de strip
heeft voortgebracht. |
||
