De Ethiopiërs
Pratt

Uitg. Casterman

Waaraan moet een strip voldoen om de titel 'strip van de eeuw' waardig te zijn? Gezien de reacties van de lezers van ZozoLala lijkt vooral de impact bij eerste lezing bepalend. Inderdaad is het een wezenlijk criterium, maar weinig selectief. Het belang van een boodschap wordt immers in hoge mate bepaald door de gemoedsgesteldheid en/of de toegankelijkheid van de ontvanger. Niet voor niets laten juist strips uit onze kinderjaren dikwijls een onuitwisbare indruk achter. Net zo onuitwisbaar als de eerste vrijpartij die in veel gevallen toch een wat onhandig gestuntel is geweest. Behalve de achtergelaten indruk zijn ook de zeggingskracht van de tekeningen, de diepgang van de vertelling, de kwaliteit van het scenario en de toegevoegde waarde voor het medium, belangrijke criteria. Er zijn deze eeuw talloze goede strips gemaakt, er bestaan veel fantastische strips en er zijn een aantal stripverhalen gemaakt die we tot de wereldstripliteratuur kunnen rekenen. De Ethiopiërs van Hugo Pratt is daar een van.

De Ethiopiërs is een verhaal uit de reeks avonturen van Corto Maltese, geschreven en getekend door een man die een deel van zijn jeugd doorbracht in de Noord-Afrikaanse koloniën van Italië (ruwweg het gedeelte waar nu Somalië en Eritrea liggen). Zijn ervaringen op dit continent zijn duidelijk terug te vinden in de benadering van zijn personages, de locaties van de handeling en de keuze van zijn onderwerpen. Nergens zijn echter de wortels van zijn bestaan zozichtbaar in zijn werk als in De Ethiopiërs.

Corto Maltese is in Noord-Afrika beland en ontmoet daar de kameeldrijver Cush. Die ontmoeting en de gezamenlijke bekentenissen van beide mannen maken het verhaal tot een van de hoogtepunten van de 20e-eeuwse strip. De tegenstellingen tussen de anarchistische wereldburger en de rigide reactionair zijn de tegenstellingen in het karakter van de auteur, een romanticus in een gereglementeerd tijdsgewricht. Juist doordat de hoofdrolspelers in het verhaal een deel van de persoonlijkheid van hun schepper verbeelden, zijn hun karakters genuanceerd en hun handelingen op een logische manier onvoorspelbaar. Ze veroordelen elkaars levenswijze zonder dat het hun bijna onwillige affectie vermindert. In tegenstelling tot het soms mallotige getortel tussen Corto Maltese en zijn vaste tegenspeler Raspoetin, zinderen hun gesprekken van de ingehouden emoties. Dit alles wordt verbeeld in strakke lijnen met op de achtergrond slechts de leegte van de woestijn. De hele vormgeving staat in dienst van de confrontatie tussen de twee karakters. Met De Ethiopiërs bewijst Pratt dat de strip geen beperkingen kent in het weergeven van wat de mens bezielt en bezig houdt. Alleen al daarom is het verhaal eeuwige eerste.
Jef Nieuwenhuis