Guiseppe Bergman
Manara
Uitg. Casterman; zwart-wit; slappe kaft

Het bizarre noodlot van de Italiaanse stripmaker Milo Manara is, dat hij prachtige vrouwen kan tekenen en dat ook dolgraag doet. Alsof het een onbedwingbare verslaving betreft, levert hij het ene superieur getekende pornografisch werkje na het andere af en vaart iedereen er wel bij. Manara is erotiek en pornografie en voor iets anders lijkt weinig ruimte over te blijven. Toch is Manara ook de maker van een schitterende serie avonturen rond de rusteloze Guiseppe Bergman.
Het menselijk doen en denken wordt bepaald door twee instinktieve drijfveren: de overlevingsdrang van de soort en de overlevingsdrang van het individu. Het ene uit zich in een allesbeheersende behoefte aan sex en het andere in een slechts licht sluimerende agressie. In onze volgepakte en streng gereguleerde samenleving is echter aan een al te uitbundige voortplanting noch aan overmatige geldingsdrang enige behoefte. De enige manieren om aan het "keurslijf" te ontkomen, zijn sexuele buitensporigheid en zelfgezocht avontuur. De avonturen van de onzekere, door driften gedreven Bergman zijn een langgerekte metafoor voor de patstelling waarin de Westerse beschaving terecht is gekomen.

Vier albums heeft de stripmaker nodig om ons zijn visie uit de doeken te doen. De rusteloze zoektocht naar een doel in het vastgelopen bestaan van Manara's alter ego Giuseppe Bergman begint met een oproep om op avontuur te gaan. Aan de hand van de ironische leermeester HP doet Bergman zijn eerste wankele stappen, die naar niets anders dan een onherroepelijk einde kunnen voeren. Als een aaneenschakeling van geheimzinnige initiatieriten volgen de magische gebeurtenissen elkaar op. De albums laten zich in een steeds bredere kontekst lezen. Beginnend bij het zoeken naar een idool in HP en Giuseppe Bergman, wordt via Een schrijver op zoek naar zes personages al in het derde deel, Dies Irae, het naderend noodlot voelbaar. In Dromen Misschien laten de akteurs zich bijna willoos naar een onherroepelijk einde voeren.
Het klinkt allemaal ronkend, pretentieus en hoogdravend, maar dit is Manara, man! De geschiedenis van Giuseppe Bergman wordt verteld met de lichtvoetige penvoering van een begenadigd stripmaker. Het overduidelijke plezier waarmee Manara zijn talenten de vrije teugel geeft, maken de zware vertelling alleszins verteerbaar. Fijne inktlijnen in zwart-wit stellen hem in staat zijn verhaal te overladen met symboliek, metaforen en parabels. Moeiteloos uitgevoerde stijlbreuken in het scenario en de tekeningen geven de lezer gelegenheid afstand te nemen. Ironische wendingen en een geamuseerde detaillering stellen de maker zelf in staat afstand te nemen. De verhalen laten zich dan ook op diverse niveaus lezen: als een spannend avonturenverhaal, als een ontwikkelingsroman of als een apocalyptisch schlemielenepos. En altijd zijn er weer die prachtige vrouwen.
Jef Nieuwenhuis

In de serie Giuseppe Bergman verschenen: HP en Giuseppe Bergman, Een schrijver op zoek naar zes personages, Dies Irae en Dromen misschien.