| |
Little Nemo in Slumberland
McCay
Fantagraphics Books
In 1905 begon Winsor McCay zijn legendarische strip Little Nemo in
Slumberland in de krant New York Herald. Iedere werkdag verzorgde hij
een kleurenpagina waarin hij verhaalde van het jongetje Nemo dat in
zijn dromen de meest fantastische avonturen beleefde. Steevast eindigde
de pagina met een plaatje waarin Nemo wakker schrok of uit zijn bed
was gevallen. McCay hield de serie vol tot en met 1911, waarna hij het
concept voortzette in een nieuwe reeks: Littte Nemo in the land of Wonderful
Dreams.
De eerste afleveringen van de strip waren nog vrij conventioneel. De
gebeurtenissen op de plaatjes werden ook nog eens in een tekstblok onder
de tekeningen geduid. Al snel begon McCay de verhalende kracht van de
strip zelf (dus de plaatjes) te onderkennen. Hij zette alle conventies
overboord en de overbodige tekstblokken verdwenen.
McCay was een pionier op stripgebied. Zijn werk is een inspiratiebron
geweest voor vrijwel alle generaties stripmakers na hem. Dit komt onder
andere door zijn prachtige tekenwerk, dat een art nouveau-achtige sprookjessfeer
oproept. Zijn tekeningen zijn verzorgd en kleurrijk en ogen stuk voor
stuk aantrekkelijk. Het komt ook door de onderwerpkeuze. McCay maakte
nu eens niet een kinderstrip over ondeugende belhamels die de boel op
stelten zetten, zoals bij alle strips uit de beginperiode wel het geval
was. Nemo was juist een vrij kleurloos figuurtje. De serie draaide om
de elfen, clowns, prinsessen, mythische monsters en wilde dieren die
de pagina's bevolkten. McCays fantasie werd een standaard voor vele
fantasy-strips en -films na hem. Latere makers van kinderstrips hebben
rijkelijk uit zijn oeuvre geciteerd. Maar bovenal was McCay zo belangrijk
voor de ontwikkeling van het beeldverhaal, door zijn pionierswerk bij
de pagina-indeling. McCay was de eerste die speelde met kaders van wisselende
grootte, die vierkante kaders afwisselde met ronde, om beweging op zijn
pagina te suggereren. Hierdoor leek het soms of het bed van Nemo echt
van de pagina af groeide, of leek de aanstormende olifant die het kader
uitbarstte echt op de lezer af te komen. Dit soort grafische trucs lijkt
nu de gewoonste zaak van de wereld, in de beginperiode van de strip
waren de ingevingen van McCay echter briljant en vernieuwend.
Zijn pagina's waren stuk voor stuk kunstwerkjes. Door het spelen met
de pagina-indeling wist McCay in zijn strip de illusie van film op te
roepen. Niet zo vreemd, als je bedenkt dat hij aan het begin van de
twintigste eeuw ook een van de pioniers was van de tekenfilm. Zonder
Little Nemo had de strip als medium zich op een heel andere manier ontwikkeld.
McCay behoort tot de meest invloedrijke stripmakers die er zijn geweest.
Hans van Soest
|
|