Stray Toasters
Sienkiewicz

Uitg. Marvel-Epic; 184 pag.

Stray Toasters is een strip van de hand van het Amerikaanse wonderkind Bill Sienkiewicz. Sienkiewicz maakte ooit een succes van de serie Moonknight en deed vervolgens het tegenovergestelde met de New Mutants. In 1986 verbaasde hij de wereld met zijn werk voor Elektra Assassin. Dit succes deed hem besluiten om een eigen miniserie te maken. Het resultaat was Stray Toasters.

StrayToasters

De cover maakt reeds duidelijk dat het hier niet om een doorsnee stripboekje gaat. Bij het inkijken blijkt het slechts een voorzichtige indicatie te zijn: Sienkiewicz knipt, plakt, tekent, schildert, schroeft en stempelt zijn pagina's overvol. Enkel de kaders en tekstballonnen herinneren je eraan dat het hier om een strip gaat. Het is duidelijk dat Sienkiewicz in deze periode reeds ambities had ontwikkeld om serieus kunstenaar te worden. De vraag is of deze escapades de leesbaarheid van zijn werk niet in de weg staan. De tekeningen op zich zijn net duidelijk genoeg om de vereiste informatie eruit te halen, al moet de lezer zich er wel voor inspannen. Sienkiewicz gebruikt vele materialen, technieken en stijlen door elkaar en geeft de lezer daardoor weinig houvast. Zo nu en dan gaat Sienkiewicz zelfs volkomen over de schreef en creëert hij onontwarbare collages, waarin essentïele zaken niet meer opvallen; de lezer moet weten wat hij ziet wil hij het ook daadwerkelijk zien. Ook teksten die in tekeningen zijn verwerkt hebben hier last van. Wie niet weet dat deze teksten van belang zijn, zal de hanepoten van Sienkiewicz al snel overslaan. Tekstballonnen hebben hier gelukkig geen last van en zijn duidelijk en goed geplaatst. Als extra steun geeft hij zelfs de ballonnen van ieder personage een eigen kleur. Als verwarde personen aan het woord zijn zet Sienkiewicz een overdaad aan ballonnen neer in een onontwarbare brei. Moeilijk leesbaar, maar het geeft wel duidelijk aan wat voor persoon je tegenover je hebt staan. Het enige wat constant en strak is, en daardoor nog enig houvast geeft aan de lezer, is de paginaindeling. Sienkiewicz maakt altijd duidelijk in welke volgorde de plaatjes gelezen dienen te worden.
Uiteindelijk blijkt het grootste struikelblok voor de leesbaarheid van het verhaal, het verhaal zelf te zijn. Dit is zo geschift dat je in het begin consequent een verkeerde interpretatie geeft aan de teksten. Daar komt bij, dat de informatie zeer verbrokkeld - zelfs bijna verborgen - wordt vrijgegeven. Hierdoor duurt het lang, voordat je als lezer door hebt waar het verhaal over gaat en hoe de vork in de steel zit. Dit heeft zijn neerslag op de duidelijkheid van de tekeningen. Omdat je niet precies weet wat je er in moet zien, haal je het er ook nauwelijks uit. Het wordt daardoor bijna noodzakelijk om Stray Toasters meer dan eens te lezen, wil je kunnen begrijpen waar het over gaat. Betekent dit nou dat Stray Toasters een slechte strip is? Nee, want de informatie mag dan moeilijk te vinden zijn, hij is zeer zeker aanwezig. Bij lezing met voorkennis, blijkt dat Sienkiewicz alle stukjes van de puzzel in zijn verhaal verwerkt heeft, het geheel zit alleen wat chaotisch in elkaar. Sienkiewicz is zoals elk stripgenie een verward genie.
Om gestrande veteranen en nieuwsgierige rekruten een eindje op weg te helpen zal ik een samenvatting geven van wat vooraf gaat aan Stray Toasters, in de hoop wat steun te geven zonder al te veel van het verhaal te veraden.
Dahlia is een vrouw, geboren uit een relatie tussen broer en zus. Als ongewenst kind wordt ze streng en zonder veel liefde opgevoed. Bovenal wordt haar ingeprent dat ze zondig is. Ze wordt volwassen, trouwt en krijgt een zoon. Todd. In hem ziet ze de voortzetting van haar zonde en ze behandelt hem daarom zo mogelijk nog agressiever dan zij zelf behandelt werd. Na een aantal jaren geeft zij hem uit handen om hem te laten elimineren. De hiermee belaste persoon dood hem echter niet, maar voedt hem op. Todd ontpopt
zich als een genie op technisch gebied en begint uit gebrek aan liefde vriendjes te maken uit oude apparaten. Vooral apparaten die warmte geven. Broodroosters zijn favoriet, omdat deze zowel voor warmte als eten kunnen zorgen. Naarmate Todd ouder wordt en bewuster van zijn situatie en zijn relatie met zijn moeder, zwellen zijn schizofrenie en oedipus complex aan. Hij ontvlucht zijn schuilplaats en gaat op zoek naar een moeder. Deze vindt hij in de persoon van Deborah Dissier. Hier ontwikkelt Todds schizofrenie zich tot een alter ego: Big Daddy. Als Big Daddy de overhand neemt, sluit Todd zich aan op een zelfgebouwde robot en kruipt er in. Big Daddy wil geen liefde maar respekt en hij vindt dat een moeder al haar liefde moet geven aan haar kind. Maar deze moederliefde verstikt het kind en daarom moet de moeder, in dit geval Deborah Dissier, sterven. Hier begint Stray Toasters.
Sigge Stegeman