Acacialaan: Stefan de Groot

Stefan de Groots De retroflits lijkt op het eerste gezicht een luchtige, inventieve strip voor een publiek van 7 tot 77 jaar, maar bij nadere beschouwing zijn er diepere lagen in te ontdekken. Inspiratiebronnen als Pogo en Bone, Toonder en Disney zijn overduidelijk bij dit eerste deel van Kwab en de wereld van Watals. Wie is Stefan de Groot eigenlijk en wat heeft hij met Kwab nog meer in petto?

Vlak na zijn terugkeer van een grote stripbeurs in de VS ontmoet ik Stefan de Groot
(1968) in Haarlem. Na een afgebroken studie aan het conservatorium, koos De Groot enkele jaren geleden definitief voor het maken van strips, wat hij momenteel combineert met een dagelijks bestaan als bankmedewerker. In 1996 verscheen Kwab van het witte doek, een fotostrip waarin de tekenaar zelf samen met het nijlpaardfiguurtje Kwab de hoofdrollen vervult. Dat het scheppen van een eigenzinnig karakter als Kwab niet zonder problemen is, blijkt al snel in Kwab va het witte doek wanneer de tekenaar letterlijk door zijn eigen creatie het papier in getrokken wordt en in gevecht raakt. In de laatste scène weet de auteur echter te ontsnappen en laten we Kwab eenzaam zoekend in de woestijn achter.

Het duurt tot eind 1999 voordat De Groot de draad weer oppikt met De retroflits, dat verscheen bij internet-uitgever Gopher. Daardoor is het aanvankelijk alleen via internet te verkrijgen. Auteur en uitgever prefereren hierbij de printing-on-demand-methode - een exemplaar wordt pas gedrukt als het is besteld - boven het traditionele model van een grote oplage die pas geleidelijk aan uitverkoopt. Bovendien maakt het printing-on-demand ook het meedrukken van een persoonlijke opdracht mogelijk.

De wereld van Kwab wordt gekenmerkt door een heldere, klare lijn. Kwab is een oude filmheld van de tekenfilmfabriek Hollandia uit de jaren twintig, die nieuw leven wordt ingeblazen. Helaas moet Kwab nogal wennen aan zijn tweede jeugd, met alle gevolgen van dien.

De Groot: "De wereld van Watals staat voor de wereld van de creatie; de vijf W's waar elke jounalist mee bezig is; wie, wat,waar, wanneer en waarom. De onwetende Kwab krijgt gedurende het verhaal steeds meer antwoorden op vragen als ‘Wat zou er gebeuren als...?' en daarmee meer kennis."

In '98 speelde dit ook al een rol bij De Groots stripbewerkingen van literaire klassiekers als Scrooge en Marley en Gulliver's travels, die de auteur als een soort Pincet-albums avant la lettre op miniformaat uitbracht. Deze verhalen gaan volgens De Groot ook een rol spelen in volgende delen van De wereld van Watals. Pogo, Toonder en Disney zijn verder overduidelijk grote inspiratiebronnen voor De Groot.

"Die dagstrips, en vooral ook de oudere Disney-films uit de jaren twintig en dertig fascineren me enorm. De sfeer, de tekeningen waarin alles klopt, en een gelaagdheid in de verhalen die pas na herlezing goed doordringt. Net als Graham Hancock met Last civilization wil ik Kwab ook zo'n onderhuids verhaal meegeven. Het zal bijvoorbeeld ook gaan over de evolutie van de taal; van de allereerste grottekeningen naar het alfabet van nu. Tegenwoordig lijken we juist weer terug te gaan naar het analfabetisme; tekens aanklikken op internet; we hoeven steeds minder te begrijpen om ons uit te drukken. Ook probeer ik met de kaders te experimenteren en zoek ik naar personages die nog niet gebruikt zijn, zoals het nijlpaard. Later bleek Fred Julsing, overigens ook een echte Pogo-freak, dat ook te hebben gebruikt. In Kwab wil ik verder de vaste kaders wat losser laten.
In Andreas' werk zie je bijvoorbeeld balken van een huis die tegelijkertijd kaders zijn van dezelfde tekening. Waanzinnig. Ondanks die onderliggende lagen en experimenten, zal Kwab toch vooral een leuk verhaal zijn."

Naast kleinschalige projecten, zoals illustraties voor onder meer Panta Rhei en KLM, houdt De Groot de blik stevig naar het Westen gericht. Reden ook voor zijn werkbezoek aan de VS.

"In de VS zal Kwab door Diamond gedistribueerd worden, en ook enkele minideeltjes zullen door Substance Effects worden (her)uitgegeven. Verder ben ik gevraagd voor het maandblad Simpsons Comics waarbij ik natuurlijk wel exact in de stijl van Matt Groening moet blijven. Ook heb ik contact met het Amerikaans internetbedrijf Toonscape, dat Kwab wil uitgeven als E-Book. Dan kun je Kwab downloaden en lezen op een handcomputer. Hoewel gedrukte strips nooit echt zullen verdwijnen, denk ik dat deze ontwikkeling de toekomst heeft. De stripmarkt in de VS is eigenlijk hetzelfde als hier: er valt voor maar weinigen van te leven en veel wordt zelf uitgeven."

Wat zijn je verdere plannen, dromen of ambities?

"Om de vorm van strips in een nieuw jasje te gieten. Ik zie veel nieuwe mogelijkheden voor strips op internet. Het zal een mengelmoes van animatie en strip-elementen gaan worden. Een dagstrip lijkt me ook erg leuk, maar wel moeilijk vol te houden. Kwab is daar bovendien niet snel of grappig genoeg voor. Jammer eigenlijk; Bommel is toch ook zo begonnen. In het najaar begin ik wel met mijn nieuwe website, waarop het vervolg van De retroflits voorgepubliceerd zal worden. Een andere droom van me is het maken van een tekenfilm, maar dat is zo afhankelijk van vele andere mensen; moeilijk dus. De Bommel-film was voor velen helaas ook een teleurstelling."

Paul Lucassen

ZozoLala roots