Broze stad: Don Quichot in New York

Een van de meest intrigerende strips van het afgelopen jaar was Broze stad. Deze stripbewerking van de gelijknamige roman van Paul Auster uit 1985, kwam tot stand nadat Maus-auteur Art Spiegelman zijn vriend Auster had gevraagd een stripscenario te schrijven. Hoewel dat plan niet van de grond kwam, resulteerde het wel in het idee om Austers bestaande verhaal te verstrippen. Die keuze lag niet voor de hand, omdat Broze stad een roman is waarin weinig actie voorkomt die makkelijk in beelden is om te zetten. Broze stad is juist een echte woorden-roman, waarin Auster speelt met de betekenis van taal. In het voorwoord van de strip schrijft Spiegelman dan ook hoe meerdere keren vruchteloos was geprobeerd de roman om te werken tot een filmscript.

Voor de klus zocht Spiegelman zijn oud-student Paul Karasik en David Mazzucchelli (bekend van Batman year one) aan. Zij slaagden er wonderwel in een strip te maken die geen afbreuk deed aan het origineel en die zelfs nog wat toevoegde: namelijk beeld. Hele scènes uit het boek moesten worden omgezet in visuele taal, met verrassend resultaat.
Hoofpersoon van Broze stad is de dichter Daniel Quinn, die na de dood van zijn vrouw en zoontje de vergetelheid heeft gezocht. Hij schrijft niet meer onder eigen naam, alleen nog goedkope detectives onder pseudoniem. Zijn slapende bestaan wordt verstoord wanneer hij 's nachts een telefoontje krijgt waarin iemand vraagt naar de detective Paul Auster. Het is een zaak van leven of dood, zegt de beller. Quinn besluit na enige aarzeling in te gaan op de uitnodiging voor een gesprek en zich uitgevend voor Paul Auster komt hij in contact met Peter Stillman. Deze man is als kind door zijn godsdienstwaanzinnige vader jarenlang opgesloten in het donker in de hoop dat hij zonder contact met de buitenwereld de 'taal van God' zou gaan spreken. Vader Stillman komt binnenkort vrij en Quinn stemt in om zoon Stillman te beschermen tegen diens mogelijke kwade plannen.
Langzaam verliest Quinn zichzelf in zijn detective-spel en langzaam ook wordt het de lezer duidelijk dat wat hij te zien krijgt niet langer strookt met wat hij van het begin af aan voor waar aannam. De auteurs spelen een spelletje met het verwachtingspatroon van de lezer, die gewend is dat in detectives ieder detail een mogelijke aanwijzing is voor de ontknoping; iets wat al wordt onthuld op pagina 7 in de strip ("Wat hem in detectives beviel was hun beknoptheid. Elk zinnetje, elk woord betekent iets. En zo niet, dan kan het altijd nog iets gaan betekenen. Alles wordt essentieel: de kern van het verhaal verschuift en de omtrek kan pas getrokken worden aan het eind.").

 
 

meer in ZozoLala 146