Civil war: superhelden zonder glorie

Mijn vriendin woont in Italië en weet niets van Amerikaanse superhelden. Toen ik haar aan de telefoon vertelde dat ik een artikel schrijf over dat onderwerp, zei ze: "Si, want Capitano Americo is dood". Nota bene één dag na de verschijning van de doelbewuste comic waarin dit gebeurde. Die verdraaide Amerikanen hadden het toch weer geflikt met hun superhelden: wereldnieuws, net zoals dit halverwege de jaren '90 gebeurde met de dood van Superman. Nu was dat slechts een marketing gimmick, maar de dood van Captain America en de aanloop daar naartoe, zijn een stuk interessanter. De serie Civil war gaat namelijk over een samenleving die worstelt met haar eigen heroïek. Daarmee is Civil war actueel en spraakmakend - en niet alleen voor comic-lezers.

De superhelden van uitgever Marvel strijden al jaar en dag tegen superschurken en ander onrecht zoals hen dat goed dunkt. Ze zijn geen onderdeel van politie of leger, maar bepalen zelf waar en hoe ze ingrijpen. Ze zijn gemaskerd, en hun geheime identiteit bewaken ze streng. Zo hoeft Spider-man dus aan niemand verantwoording af te leggen over zijn daden in kostuum. Dat is gezien de grote materiële schade in superheldenland - zoals omvallende wolkenkrabbers - eigenlijk best raar. De arme inwoners van het Marvel-universum zijn in feite overgeleverd aan de ethiek en eerlijkheid van een stel anonieme, gemaskerde superburgerwachten.
In de comic-serie Civil war is de overheid dat meer dan zat. In het eerste nummer probeert een aantal jonge superhelden een stel superschurken op te pakken. Dat groepje superhelden, de New Warriors, torst een hele cameraploeg met zich mee. Er wordt namelijk een real-life soap over hun heldendaden gemaakt. Terwijl ze druk bezig zijn zo mooi mogelijk voor de camera op te treden, begaat één van hen een strategische fout. Een superschurk veroorzaakt een enorme explosie die de hele buurt plat legt. Daarbij komen honderden burgers om het leven, waaronder een groep spelende kinderen. Er zijn wel vaker grote aantallen burgerslachtoffers gevallen in het Marvel universum, maar dit keer is de maat vol. De Amerikaanse overheid stelt iedereen met superkrachten voor de keuze: registreren en aanmelden bij het leger, of de gevangenis in. Die registratieplicht splijt de superheldengemeenschap in twee.