Gilgamesj, de breekbare god

Het Gilgamesjepos is zo'n vijfduizend jaar oud en daarmee een van de oudste bekende verhalen. Generaties lang zijn de avonturen van de gelijknamige halfgod en koning van Uruk in het Midden-Oosten doorverteld, in kleitabletten gekerfd en ook in monumentale beeldhouwwerken vastgelegd. Dit najaar verschijnt de Nederlandse vertaling van Gilgamesj, een eigentijdse hervertelling van het oerverhaal door de jonge tekenaar Frantz Duchazeau (1971) en scenarist Gwen de Bonneval. ZozoLala zocht Duchazeau voor een gesprek op in zijn woning annex atelier in Parijs, aan de voet van Montmartre.

Hoe heb je het Gilgamesjepos leren kennen?

„Eerlijk gezegd kende ik het niet. Mijn scenarist, Gwen de Bonneval, heeft het me onder de neus geschoven. Toen hij erover begon, was ik meteen heel erg enthousiast. Ik vond het een fantastisch verhaal. Het heeft alles wat een goed verhaal nodig heeft: drama, tragiek, emotie… Gilgamesj gaat over een man, een halfgod eigenlijk, die zichzelf geconfronteerd ziet met de grote, existentiële vragen. Hij heeft alles wat hij wil, maar toch begint er diep in zijn binnenste iets te knagen. Geen flauw verhaaltje dus, maar een echt verhaal met een fond. Niet louter vermaak, maar ook iets dat aanzet tot reflectie. Gwen kende het verhaal al van zijn kindertijd, van school. En hij had het vaste voornemen om er ooit eens iets mee te doen. Ik hoefde er dan ook niet lang over na te denken. Ik ben meteen documentatie gaan zoeken. Dat is essentieel voor de geloofwaardigheid . De grafiek van vroeger laat zien hoe de mensen in vroeger tijden de dingen zagen en hoe ze hun eigen leefwereld – al dan niet met een bepaald doel, zoals in het geval van de gebeeldhouwde versies van Gilgamesj – uitbeeldden.”

In de 7e eeuw v. Chr. liet de Assyrische vorst Assurbanipal II in zijn troonzaal het Gilgamesjepos uithouwen in de wand. Hij liet zichzélf uitbeelden als Gilgamesj, de leeuwendoder. Het is een van de oudste beeldverhalen ooit. Heb je deze ‘oerstrip' nog als inspiratiebron voor je eigen visuele benadering van het verhaal gebruikt?

„De authentieke friezen heb ik zelf niet gezien. Ik ben wel een kijkje gaan nemen naar de kopieën in het Louvre en die zijn echt heel erg indrukwekkend. Ook al zijn het kopieën, ze blijven interessant en zelfs overdonderend omdat ze op ware grootte zijn nagemaakt. Je merkt dat de kunstenaars het personage Gilgamesj echt alle eer wilden aandoen en hem conform zijn heroïsche reputatie hebben vormgegeven. In het oorspronkelijke verhaal is Gilgamesj een reus van maar liefst zes meter! Het was een beetje moeilijk om dat te tekenen (lacht) , maar door het contrast met de andere personages springt hij er in de strip wel tussenuit. Ik heb geprobeerd om met die (min of meer) bekende iconografie wat te spelen. Als je er als tekenaar niet je eigen ding mee doet… (twijfelt) …vrees ik dat je iets matig interessants krijgt. Gwen en ik hebben wel geprobeerd om wat afstand van de nogal verheven toon van het oorspronkelijke verhaal te nemen en het ‘op menselijke maat' te vertellen.”