Jan Vriends - Urban cowboy op de fiets

In de mêlee van bezoekers aan de Kunststripbeurs in Utrecht is ZozoLala op zoek naar Jan Vriends. Navraag bij een onbeheerd rondlopend lid van het Lamelos-collectief biedt uitkomst. „Het is een lange man met een western-outfit. Daarginds ergens moet hij lopen.” De aanwijzingen helpen wonderwel. Bij een soort verrijdbare uitstalkast treffen we de gezochte stripmaker aan. Vriends draagt inderdaad gepaste kleding: zwarte broek en een zwart vest op een wit overhemd. Cowboy Jan prijst zijn laatste album Cowboy John aan. Hoog tijd voor een nadere kennismaking.

door Jef Nieuwenhuis

Zoals meer stripmakers, is Jan Vriends van meerdere markten thuis. Omdat van het maken van strips maar weinig schoorstenen kunnen roken, is dat ook vaak bittere noodzaak. Vriends verdient zijn brood tevens als illustrator en muzikant.
De stripcarrière van Jan Vriends startte in 1994 in het jongerenblad Webber met verschillende bijdragen. In 1997 leidde dat tot de albumpublicatie De avonturen van Lex. Daarnaast tekende hij voor het kinderblad Zo zit dat  en werkt Vriends al weer vele jaren voor met meisjesblad Tina, wat in 2006 opnieuw tot een albumuitgave leidde.
„Na de havo heb ik een half jaar op de kunstacademie in Breda gezeten. Daar leerde ik dat ik het zelf moest uitzoeken. Vanaf mijn negentiende kreeg ik met regelmaat betaald voor mijn illustraties en op mijn twintigste ben ik officieel voor mezelf begonnen. Volgend jaar ben ik twintig jaar zelfstandig. Webber was de eerste grote opdrachtgever waarvoor ik met regelmaat werk leverde. Voor mij is dat het moment vanaf wanneer ik mezelf professioneel stripmaker vond. Webber was destijds een jonge club mensen. De hoofdredacteur had niks met strips. Een jongen van de marketing kende mij en wist dat ik strips tekende. Ik werd uitgenodigd en het klikte.”
 Bij het hard core-strippubliek werd Vriends echter pas meer bekend door de publicatie van de strip JanJaap in Zone 5300. In het blad vielen zijn bijdragen op door de soepele lijnvoering en het primaire kleurgebruik die je eerder zou verwachten bij een kinderstrip, maar wonderwel paste bij de onderwerpen die hij aansneed. De Vlaamse kwaliteitsuitgeverij Bries zag er aanleiding in om de verhalen te bundelen in het album Labyrint/De pianist. In ZozoLala werd het album positief gerecenseerd, maar vond de criticus van dienst dat meer diepgang de strip ten goede zou zijn gekomen.