Y: the Last Man

Tussen platte comics en literaire strips in

Onlangs verscheen bij uitgeverij De Vliegende Hollander het eerste deel van de Amerikaanse reeks Y: the Last Man. Daarmee is de Nederlandstalige stripwereld een nieuw soort strip rijker, dat zich het beste laat vergelijken met tv-series als Lost, Six Feet Under en The Soprano's. Series met een lang uitgesponnen verhaallijn die is opgebouwd rond één sterk uitgangspunt en met veel aandacht voor de – zonder uitzondering – kleurrijke personages. Y: the Last Man is typisch een strip uit het fonds van uitgeverij Vertigo. Deze imprint van de Amerikaanse uitgeverij DC Comics startte in 1993 met series die het midden hielden tussen comics en graphic novels. Het bleek de aftrap van een stroming die in belangrijke mate heeft bijgedragen aan de opmars van de strip in de Verenigde Staten.
door Sigge Stegeman
Het idee achter Y: the Last Man is intrigerend. Op een willekeurige dag sterven overal op aarde alle mannen. Op één na. Deze man, Yorick genaamd, wordt daarmee op slag de meest gewilde persoon ooit. Ook in de ogen van ongeveer elke geheime dienst die nog operationeel is. Om maar niet te spreken van alle genootschappen, sektes en organisaties die in zijn bestaan een bevestiging dan wel een ontkenning zien van hun gelijk. Het leidt tot een klopjacht. Eerst door de Verenigde Staten, maar al snel wereldwijd. Intussen probeert Yorick de juiste partij te kiezen om mee samen te werken, zijn hoofd op zijn schouders te houden en zijn spoorloos verdwenen vriendin trouw te blijven.

Alles bij elkaar telt de serie tien delen en vormt zo een verhaal van een slordige 1.300 pagina's. Dat is veel, maar nergens bekruipt je het gevoel dat het uitgangspunt van de strip te veel wordt uitgemolken. De charme van Y komt in belangrijke mate voort uit het plezier waarmee schrijver Brian K. Vaughan de door hemzelf gecreëerde wereld onderzoekt. Hij trapt af met een dilemma – de van mannen ontdane samenleving – om vervolgens de lezer en ongetwijfeld ook zichzelf te verrassen met alle verwachte en vooral onverwachte gevolgen van dien. In een samenleving als de onze, waarin veel beroepen en posities gedomineerd worden door mannen, heeft het sterven van iedereen met een Y-chromosoom grote gevolgen. Vliegtuigen storten neer, energiecentrales komen stil te liggen en de Fortune 500 wordt gereduceerd tot de Fortune 5. Hulp laat op zich wachten, omdat de meeste leidinggevenden die de hulpverlening horen te coördineren inmiddels dood zijn. Om nog maar te zwijgen van de hulpverleners zelf. Vaughan drukt ons op onconventionele wijze met de neus op de feiten. In de loop van het verhaal toont hij een samenleving die zich met horten en stoten probeert te hervatten. Aanvankelijk geldt slechts het recht van de sterkste, maar na verloop van tijd ontstaat een nieuwe maatschappelijke structuur, met haar eigen normen en rituelen. En dankzij het feit dat Vaughan Yorick en zijn beschermelingen van hot naar her stuurt, krijgen we het hele proces in geuren en kleuren te zien.